راه اندازی کسب و کار
خبر کوتاه و واضح بود. مدیر یکی از بزرگترین استارتاپ های کشور (دیوار) بدلیل ایجاد ابزار و فراهم کردن محیط فحشاء به یک سال و نیم حبس تعزیری و پرداخت جریمه محکوم شد. چند ماه پیش هم همین موضوع برای یکی دیگر از استارتاپ های موفق کشور (آپارات) اتفاق افتاد. همین موضوع، همین اتهام و به همین سادگی حکم محکومیت گرفت. برای من خیلی جالب بود که بدونم با چه منطقی این قاضی القضات ها برای این پرونده ها حکم صادر میکنند. آیا اصولاً دانش فنی یا حتی تصوری از فضاهای عدم اطمینانی که این مجموعه ها در برابر خود دارند و باید از موانع بسیار بزرگ مالی، اقتصادی و اجرایی گذر کنند تا در شرایط بی ثبات کشوری به یک مدل کسب و کار مناسب رسیده و احتمالاً بتوانند به سود و منفعت اقتصادی منتج شوند. حال در انتهای این مسیر بدلیل اشتباه یا خطایی که شخصی در استفاده از این بستر مرتکب شده می باید تبعات ناخوشایندی را تحمل کند که اصولا ً ارتباطی با وی نداشته است. اصلاً این موضوع جزو چالش های کارکردن در ایران هست یا راه اندازی کسب و کار در ایران؟
شاخص جهانی راه اندازی کسب و کار “Doing Business” ، تقسیم بندی کشورها را از نظر سهولت راه اندازی و امکانات و تسهیلات به کسب و کار، بررسی میکنه و از سال 2004 در دستور کار بانک جهانی قرار گرفته است. در این طرح قوانین و مقررات کشورها را برای پیدا کردن گلوگاهها، محدودیتها و موانع فعالیت بهینه در بخش خصوصی؛ مطالعه و بر اساس شاخصهایی تعریف شده، اقتصاد کشورها را رتبهبندی میکنند. این رتبه بندی نشاندهنده مقررات بهتر و ساده تر برای کسب و کار خواهد بود. این شاخص ها شامل موارد زیر هستند:
- فرایندهای تأسیس کسب و کار مثل روالها، زمان، هزینه و حداقل سرمایه برای افتتاح یک کسب و کار جدید
- فرایندهای دریافت مجوزهای قانونی راه اندازی
- شرایط و فرایندهای استخدام نیروی کاری و موارد مربوط به آن
- ثبت املاک شامل مراحل، زمان و هزینه ثبت املاک تجاری
- فرایندهای اخذ اعتبار
- حمایت از سرمایه گذاران مثل شاخصهایی در مورد میزان مسئولیت مدیر و سهولت در خواست سهامداران
- پرداخت مالیات شامل تعداد مالیاتهای پرداخت شده، ساعات در سال برای تهیه اظهارنامه مالیاتی و کل مالیات قابل پرداخت به عنوان سهم سود ناخالص
- امکانات و فرایندهای تجارت بین الملل مثل تعداد اسناد، هزینه و زمان لازم برای صادرات و واردات
- اجرای قراردادها ، مواردی مثل مراحل، زمان و هزینه اجرای قراردادها
- شرایط انحلال یا ورشکستگی و فرایندهای مربوطه
جالبه که بگم در این رتبه بندی، ایران در جایگاه 120 تا سال 2017 قرار داشت. درنظر داشته باشین که همین بغل ما امارات تونسته به رتبه 26 این فهرست قرار بگیره! حالا در نظر بگیرید که با همه مشکلات و رتبه جالبی که ایران داره که البته هیچی از ارزشهای خودش کم نمیکنه، اون دسته از کسانی که تمایل به راه اندازی کسب و کار و ورود به دنیای استارتاپی دارند با یک سری چالش های دیگه که خودشون دل و جون میخواد که بشه ازشون گذشت مواجه خواهند شد. مواردی مثل فقدان قانون مشخص درباره حفظ حقوق مالکیت معنوی و حق کپی رایت برای کارآفرینان، نبود صندوق های سرمایه گذاری ریسک پذیر در دسترس همه کارآفرینان، نبود زیرساخت های لازم و قابل اعتماد در حوزه فاوا که مورد صیانت دوستان غیر فنی قرار نگیره،ضعف اکوسیستم استارتاپی و نامناسب بودن فضای کسب و کار استارتاپی که هر کدام نیازمند بررسی و اتخاذ ساز و کار و راهکارهای مخصوص خودشون هست.
اما اگر بخواهیم بر اساس آین نامه مشاغل سخت و زیان آور، مشاغل و دسته بندی کنیم، کار ها یا به لحاظ ماهیتی بخاطر شرایط فیزیکی و اجرایی سخت یا زیان آور هستند که با تدابیر ایمنی این تاثیرات و کاهش میدن .و یا بخاطر شرایط و محیط انجام کار و خطرات یا سختیهایی که به همراه دارند سخت بشمار میروند که تلاش میشه با تدابیری سختی کار و کم کنند ولی از بین نمیره.
با تمام این توضیحات و اخباری که شنیدیم به این فکر می کنیم که: در یک فضای عدم اطمینان کامل وارد یک بازار کاملاً نامشخص کشور شدیم و قرار هست با نوآوری و تلاش های گروه یک ایده، قالب یا شکل جدیدی از یک کسب و کار و به بازار ارئه بدهیم. چالش های موجود در محیط استارتاپی کشور و با هر شرایطی هست، عبور میکنیم و با کلی مشقت به نتایج قابل قبول میرسیم که مشتری های هدف از خدمات بهره مند بشوند و راضی باشند. حالا علاوه بر اینکه باید مراقب تیم خودمون باشیم، نگران چک و بانک و سرمایه و سهامداران باشیم، باید هر روز دعا کنیم که یک وقتی یکی از مشتریان چاقو دستشو نبُره یا با چاقویی که ما ساختیم فکر بدی به سرش نزنه. حالا فکر میکنین بشه شغل کارآفرینان ایرانی و در فهرست کارهای سخت قرارداد؟!
